De Kilometer Heffing

Fri 22-Mar-19
07:38:19

Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).



Speech congres CROW, Delft

Datum: Wed 25 June 2008

Door: Paul de Krom, woordvoerder verkeer en vervoer, VVD fractie Tweede Kamer

Speech congres CROW, Delft
Tekst speech CROW congres 25 juni 2008
TU Delft


Dames en heren,

Dat Nederland letterlijk vastloopt in regeltjes, procedures en virtuele rekenmodellen hoef ik u waarschijnlijk niet te vertellen. Uitstel en vertraging van bouw- en infraprojecten zijn geen incidenten meer, maar aan de orde van de dag. Nederland is nauwelijks meer in staat, wegen, spoorwegen of spannende projecten op het gebied van ruimtelijke ordening van de grond te trekken. Vorig jaar kwam de MER over de Tweede Maasvlakte mijn kantoor binnengereden. Een zeemanskist met meer dan 6.000 pagina’s, waarbij het effect van de aanleg van de Maasvlakte op het gehoor van de schol uitvoerig is onderzocht. De 8.000 vergunningen voor de Betuwelijn en de 1.700 vergunningen voor de HSL liggen weg te stoffen in kasten en dossiers. Het Urgentieprogramma Randstad is veel programma, maar weinig urgentie met projectdoorlooptijden van 10 tot 15 jaar. Volgend jaar, als ik goed heb geteld, vieren we de 50ste verjaardag van één van de ontbrekende schakels in de A4, de A4 Midden-Delfland. Vorige week bespraken we het jaarverslag van het ministerie van V&W. Ik ben opgehouden het aantal vertraagde wegenprojecten te tellen. Inderdaad. De dagen van de VOC herleven. De nadagen, welteverstaan. Toen de regenten op hun zakken geld gingen zitten aan de Vecht. En Nederland van internationale koploper economisch hekkensluiter werd. Zoals de OESO nu ook constateert. De grootste rem op de economische groei zijn de files. En wat doen wij? 50 jaar leuteren over de A4 Midden Delfland.

Ik beperk mij kortheidshalve even tot de wegen. Uit onderzoek van TNO en de TU Delft blijkt dat we - uitgaande van de vraag naar automobiliteit - er een aantal jaren geleden al 4.000 km weg bij hadden moeten hebben. Dan heb je het niet meer over dotteren, maar over een complete open hart operatie. Maar die 4.000 km liggen er niet. En zoals het er nu naar uitziet komen die voorlopig ook niet. En dus gaan we toe naar het scenario dat we over 10 jaar geen spits meer hebben. Dan kunnen we gewoon aanschuiven in de file van de vorige dag.

De vraag is: waarom doen we niks? En het antwoord is:

  • - omdat er niet wordt gekeken naar feiten en cijfers
  • - omdat er een aantal hardnekkige mythes blijven hangen waardoor de aanleg van extra asfalt iets verschrikkelijks wordt.

    Eerst even wat feiten en cijfers. We hebben 10 x zoveel auto’s als in 1960. Tot 2020 groeit de automobiliteit met nog eens zo’n 40%. Het goederenvervoer met 40 tot 80%. Bijna 80% van alle reizigerskilometers worden afgelegd met de auto. Je kunt gewoon uitrekenen dat als je morgen het openbaar vervoer zou verdubbelen, je maar een paar procent van die 80% afhaalt. En daarmee is mythe no. 1 ontmaskerd: alléén investeren in OV helpt niet. De realiteit is dat àls we de vraag naar mobiliteit willen opvangen èn-èn-èn beleid nodig is. Èn investeren in wegen, èn in OV, èn flankerend beleid

    ‘Nederland wordt geasfalteerd’. Mythe no. 2. Het beslag van infrastructuur op het totale oppervlakte is zo’n 2,7%. Als je 1200 km asfalt erbij legt op de grote knelpunten betekent dat 0,03% meer. Waar gáát dat over? En voorzover NL wordt geasfalteerd gebeurt dat in de gemeenten. Hadden we in 1997 nog 105.000 km gemeentelijke weg, nu loopt dat snel op naar 120.000 km. Daar steken de 5.000 km rijksweg en 7.000 km provinciale weg schraal bij af. Sterker: daar komt nauwelijks iets bij. In 2005 welgeteld 2 km provinciale weg en 26 km rijksweg. Dus terwijl het autobezit snel groeit en het gemeentelijke wegennet explodeert, blijft de capaciteit van het hoofdwegennet daar zwaar bij achter. Geen wonder dat we met z’n allen in een fuik lopen!

    Mythe no. 3: ‘de lucht wordt steeds viezer’. Niets is minder waar. Ondanks de groei van het autoverkeer is de lucht tientallen procenten schoner dan 20 jaar geleden. Wie dat niet gelooft kan zelf de cijfers nakijken bij het Milieu en Natuur Planbureau.

    Mythe no. 4: ‘extra asfalt helpt niet’. Extra asfalt helpt wèl. Kijk maar naar de mobiliteitsbalans 2007 en 2008. Daarin staat dat als we de afgelopen 10 jaar helemáál niets hadden gedaan, we vandaag nog véél langer in de file zouden hebben gestaan. Kijk maar naar de beruchte spitsstrook op de A1 tussen Hoevelaken en Barneveld. Sinds de openstelling stroomt het verkeer veel beter door.

    Terwijl iedereen het doodnormaal vindt dat hij aan een weg woont, is de aanleg van nieuwe verbindingswegen tussen woonkernen wèl een geweldig probleem omdat deze mythes in de loop der jaren tussen onze oren zijn geramd. Maar de kosten van nietsdoen worden vaak verzwegen. Ik noem het sluipverkeer, de milieu-en economische schade veroorzaakt door het onnodig verstoken van brandstof in eindeloze files, het verlies aan tijd en de sociale schade doordat mensen door de week hun gezin en kinderen niet meer zien.

    Behalve deze psychologische barrières zijn er ook tal van andere oorzaken waardoor we volledig vastlopen. De commissie Elverding, die recent haar rapport uitbracht, heeft daar een goede analyse vangemaakt. In september volgt een actieprogramma. Dan zijn overigens alweer twee jaar verstreken sinds de aanleiding voor de commissie Elverding, de motie Rutte/Verhagen die bij de Algemene Beschouwingen in 2006 werd aangenomen. Twee jaar verleuterd.

    Elverding analyseert terecht dat er niet 1 knop is waar je op kan drukken en hup, alles is morgen opgelost. Bestuurlijke drukte, gebrekkige procesbeheersing en ambtelijke voorbereiding, gedetailleerde milieuwetgeving die botst met ruimere RO belangen, eindeloze vergunningverlening, het ontbreken van maximale termijnen, te beperkte houdbaarheid van onderzoeksresultaten die te absoluut worden toegepast, te ruime beroepsmogelijkheden tussen overheden, geen gebruik van bestaande doorzettingsmacht (WRO), onzekerheid in budgettaire ruimte, en te lange en complexe juridische procedures. Ik ga er van uit dat de regering alle aanbevelingen terzake overneemt en omzet in concrete actiepunten met concreet tijdpad.

    De doorlooptijd kan volgens Elverding met de helft worden verkort. Het klinkt haast te mooi om waar te zijn. Dat is het dan ook. Want het kabinet werkt, gesteund door een meerderheid in de Kamer, stug door om ons land verder op slot te zetten. Niet alleen door de luchtkwaliteitsregeltjes, maar ook door bijvoorbeeld Natura 2000 en de Kaderrichtlijn water. De schuld van Brussel? Nee, de schuld van Nederland zelf. Ondanks aangenomen moties van de Kamer om geen onnodige koppen te zetten op Brusselse regelgeving, en ondanks het feit dat mijn collega’s in de Kamer het ook allemaal zo erg vinden dat bouw- en infraprojecten zo lang duren en dat we er vooral iets aan moeten doen, gaat Den Haag daar gewoon mee door. Ik vraag mij vaak af waar de masochistische neiging om het onszelf moeilijker te maken dan nodig is, toch vandaan komt. Politieke correctheid? Ons calvinistische schuldgevoel gecombineerd met onze oerdrift dat wij de rest van Europa wel eens effe zullen laten zien dat wij het beter kunnen? Elverding adviseert om veel actiever de ruimte te gebruiken die het EU recht bij de omzetting en toepassing laat. M.a.w.: stop met het zelf dichtkitten van Brusselse regels waar dat niet nodig is. De VROM-raad zei dat ook al. De G4 hebben een uitstekend rapport gemaakt ‘Stilstaan bij urgentie’. Daarin schrijven de G4: ‘de typisch Nederlandse (strenge) invulling van de EU normen zou anders moeten anders blijft dit een structureel probleem’. Kabinet en Kamer trekken zich daar echter niks van aan. In plaats van koppen gesneld worden er steeds nieuwe nationale koppen toegevoegd.

    De belangrijkste belemmering voor de aanleg van wegen zijn de luchtkwaliteitsregels. Juist daardoor zitten de meeste projecten op slot. De G4 schrijven daarover: ‘Het beste is de luchtkwaliteit te ontkoppelen van RO procedures en in lopende procedures aanpassingen toe te staan in plaats van de hele procedure opnieuw te moeten doorlopen’. Maar Elverding heeft zich helaas bij de politieke verhoudingen in de Kamer neergelegd. Hij ziet - of hoopt dat, eigenlijk - het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit als mogelijke oplossing. Stel dat dat zo is, dan is het ongelooflijk te constateren dat naast de projecten zelf ook de OPLOSSING is vertraagd! Ik voor mij geloof dat je moet ontkoppelen om het slot van Nederland af te halen.

    Samengevat is het volgende nodig om Nederland weer los te trekken:

  • 1. stoppen met verkondigen van hardnekkige mythes
  • 2. alle aanbevelingen uit het rapport Elverding moeten integraal worden uitgevoerd. We moeten toe naar 1 plan, 1 inspraakronde, 1 besluit en 1 beroep- en bezwaarprocedure
  • 3. procedures moeten worden gestroomlijnd en spoedwetten toegepast
  • 4. het Rijk moet de mogelijkheden om doorzettingsmacht te gebruiken (WRO, Tracewet) toepassen
  • 5. Kabinet en Kamer moeten acuut stoppen met het maken van gedetailleerder en ingewikkelder regeltjes dan strikt noodzakelijk. Onnodig ingewikkelde regels zoals de luchtkwaliteitsregels moeten worden gesaneerd
  • 6. Normen voortvloeiend uit gewijzigde wetgeving na vaststelling van het Tracebesluit moeten niet meer worden meegenomen. Anders belanden we opnieuw in de ronduit bezopen situatie dat tunnels moeten worden aangepast tijdens het ontwerp, tijdens de bouw of zelfs na oplevering. Denk aan de A73 of de A4 Midden Delfland
  • 7. De onderzoekseisen die door de Raad van State worden geëist zijn volledig absurd. Zie de MER over de Tweede Maasvlakte. Rekenmodellen moeten worden gebruikt waarvoor ze zijn bedoeld: als hulpmiddel bij beslissingen, niet als absolute voorspelling van toekomstige ontwikkelingen
  • 8. Wat de MER procedure betreft: ook daar zijn we volstrekt doorgeschoten. Ik denk nog altijd aan die RWS medewerkers die een ononderbroken streep op de weg wilden doortrekken om invoegend verkeer met hogere snelheid te laten invoegen. Simpel, zou je denken. Maar nee: het duurde 2,5 jaar vanwege een noodzakelijke MER procedure!!! En waarom zijn MER procedures nodig voor het aanleggen van een golfterrein of natuurcompensatie, zoals nu ook bij de Tweede Maasvlakte het geval schijnt te zijn? Dit is toch idioot? De MER verplichtingen moeten worden teruggedrongen tot wat Europees is vereist.
  • 9. De procedures bij de Raad van State moeten korter en efficiënter. Het initiatiefwetsvoorstel bestuurlijke lus is inmiddels bij de Kamer ingediend. De instandhouding van rechtsgevolgen bij (gedeeltelijke) vernietiging van een besluit moet worden geregeld.
  • 10. Professionele bezwaarmakers zoals Milieudefensie moet de pas worden afgesneden. In het verantwoordingsdebat is de motie Rutte/Van Geel ingediend die vraagt om te onderzoeken hoe dat kan worden bereikt. Is de regering bereid dat onderzoek te doen? Zo ja, dan kan de motie worden ingetrokken.

    De WRR deed in 1994 al een omvangrijke studie naar de uitvoering van grote projecten. De commissie Duivestein deed hetzelfde, de G4 deden hetzelfde in september 2007. Geen van deze goede werken hebben tot versnelling geleid. De doorlooptijden zijn in de loop der jaren alleen maar langer geworden. Elverding of niet, de realiteit is dat zonder lef en durf de politiek blijft doormodderen. Wat ik zie gebeuren is dat een kamermeerderheid mooie woorden spreekt over hoe erg het allemaal is, maar gewoon blijft doorgaan om de boel verder dicht te kitten. Als we die cirkel willen doorbreken zijn radicale politieke keuzes noodzakelijk. En voorlopig zie ik dat nog niet gebeuren. Maar uiteindelijk zal de wal het schip keren. Er komt een moment dat de mensen in Nederland het niet meer pikken dat wij hun problemen niet oplossen. De vraag is niet of dat moment komt, maar wanneer. Het kan mij niet snel genoeg gaan. Want dan kunnen we weer spannende dingen gaan doen in dit land op het gebied van mobiliteit, infrastructuur, bouwen en wonen. Goede ideeën zijn er genoeg! Hoop is er wèl: wie gisteravond de NRC heeft gelezen heeft gezien vat Groen Links wethouder van Amsterdam, Maarten van Poelgeest, nu ook zijn gal spuwt over de idiotie rond de milieuregels. Steun uit onverwachte hoek voor Groen Rechts. Ik verwelkom Van Poelgeest in het groen Rechtse kamp! Er is nog hoop!

    Bron: Blog van Paul de Krom (Hyves.nl)


    Petities TEGEN de kilometer heffing (tot april 2007).