A7    <== Terug naar het begin  [ Analyse van ongevallen ]  [ Knooppunten / Afslagen ]  [ Controlepunten ] 

Controle-Project-weg A7

Lees terug: de eerste dag van het hoger beroep van de blokkeerfriezen

Datum: Tue 24 September 2019

Bron: Leeuwarder Courant - Door: Stef Altena

In het gerechtshof in Leeuwarden begon dinsdag het hoger beroep in de zaak van de blokkeerfriezen.

Van de 34 blokkeerders die door de rechtbank werden veroordeeld tot een werkstraf, legden 19 zich niet bij hun straf neer. Het hof bekijkt op 24, 25, 26 en 27 september hun zaak opnieuw. De laatste dag geldt als uitloopdag. Tjalling van der Goot, advocaat van de blokkeerders, verwacht niet dat deze dag nodig is.

Lees ook: Voorvrouw Douwes trapt af bij hoger beroep blokkeerfriezen

Verslaggever Stef Altena is aanwezig in het gerechtshof en doet verslag:


08:13 uur Hoger beroep start met voorvrouw Jenny Douwes: Het hoger beroep in de zaak van de blokkeerfriezen start dinsdag met voorvrouw Jenny Douwes. Volg hier de ontwikkelingen.
08:29 uur Daar zijn we weer. Hoger beroep blokkeerfriezen begint zo. Enkele voor- en tegenstanders staan de verdachten op te wachten voor de trappen van het hof. Wie alles wil volgen, lees mijn liveblog. https://t.co/cbT2DrYXNV pic.twitter.com/AsYpzshgT1 - Stef Altena (@altenas) September 24, 2019
08:36 uur Niet bij mij. Misschien een andere verslaggever, maar ik zou toch voor mijn liveblog gaan ?? - Stef Altena (@altenas) September 24, 2019
08:57 uur Anker waarschuwt: we hebben flink wat nieuwe punten: Vandaag staat een vijftal blokkeerfriezen terecht. Ze zijn ondertussen allemaal binnen bij het Leeuwarder gerechtshof, plus nog een aantal verdachten dat morgen aan de beurt komt. Zij zijn hier om hun mede-blokkeerders moreel te steunen. Jenny Douwes is ook binnen. Met haar beginnen we straks.

Vergeleken met een jaar geleden is de aandacht van publiek en pers vooralsnog een heel stuk minder.

Advocaat Wim Anker, die zijn kantoorgenoot Tjalling van der Goot helpt met het bijstaan van 14 verdachten, zit als enige al op zijn plek in de zaal. Hij kondigt aan met 'flink wat nieuwe punten' te komen ten opzichte van een jaar geleden.

09:12 uur Tolk Fries aanwezig: Met een beetje vertraging loopt de zaal nu vol. Op de raadsheren na zit iedereen op zijn plek. Aan de rechterkant van Jenny Douwes zitten haar advocaten Van der Goot en Anker. Links van haar een tolk Fries. Het heeft er alle schijn van dat Douwes de vragen van het hof gaat beantwoorden in haar memmetaal.
09:30 uur Van der Goot: geen spreekrecht KOZP: Net als een jaar geleden bij de rechtbank maakt advocaat Van der Goot bezwaar tegen het slachtofferspreekrecht van de voormannen van Kick Out Zwarte Piet. Afriyie en Esajas krijgen volgens de agenda morgenmiddag het woord.

De advocaat vindt dat ze hier geen recht op hebben, omdat ze niet rechtstreeks slachtoffer zijn van de blokkade en geen persoonlijke schade hebben ondervonden aan de actie. Hier heeft Van der Goot ook schriftelijk al om gevraagd. Het hof heeft dit bezwaar afgewezen, maar de advocaat miste daarbij de onderbouwing. Die wil hij nu alsnog.

09:49 uur KOZP mag gewoon spreken: Het hof heeft even de tijd genomen om na te denken over het spreekrecht voor KOZP. Omdat artikel 162, een geweldsdelict, ten laste is gelegd tegen (onder anderen) Douwes, hebben benadeelde partijen recht op het spreekrecht. En in dit geval hebben de voormannen van KOZP ook schade gehad van de blokkade, vindt het hof. Het spreekrecht van KOZP blijft dus gewoon staan.
09:53 uur Douwes: ik moet vrijgesproken worden: We lijken nu dan echt aan de zaak van Douwes te gaan beginnen. Ze beantwoordt de vragen van het hof overigens niet in het Fries, maar in het Nederlands. De tolk blijft er voorlopig werkloos bij zitten, maar dat kan bij andere verdachten nog veranderen.

Waarom bent u in hoger beroep gegaan, wil het hof van Douwes weten. "Ik heb niks gedaan wat strafbaar is. Ik heb gedaan wat de politie me gevraagd heeft, ik heb de oproep tot de langzaamaanactie van Facebook gehaald." U vindt dus dat u vrijgesproken moet worden, vraagt de voorzitter. Douwes: "Ja."

10:09 uur 'Inzetten voor de veiligheid van de kinderen': Het gaat nu over het ontstaan van het Facebookevent om de blokkade op te zetten. Dat was het initiatief van iemand anders, zegt Douwes. Zij deelde 'bezorgdheid' en besloot een filmpje van zichzelf op deze pagina te zetten. Douwes doet het nu ineens wel in het Fries en dus kan de tolk aan de bak.

Na elke zin valt de tolk Douwes in de rede om de tekst in het Nederlands te vertalen. "Dat it sa grut soe wurde, dat hie ik net yn de gaten", zegt Douwes. "It is net ús bedoeling west om strafbare feiten te plegen. Wy woenen ús allinnich ynsette foar de feiligens fan de bern yn Dokkum."

"Het valt me op dat u na het offline halen van het event wel doorgegaan bent", zegt voorzitter Versteeg. Hij verwijst naar berichten op Facebook waarin er opnieuw werd opgeroepen tot de blokkade. "Myn rol deryn is allinnich mar observerend west."

Versteeg houdt haar nu een Whatsappchat voor waarin ze instemmend reageert op het bericht van een medeverdachte die schrijft: 'Niks van aantrekken, gewoon doorgaan'.

10:21 uur 'De dreiging was heel groot': Op de ochtend voor de blokkade besloot Douwes opnieuw een filmpje online te zetten. Ze vertelt dat ze die ochtend heel boos was, na het lezen van een artikel in NRC waarin stond dat er in de zomer van 2017 aan KOZP al toestemming was gegeven door de gemeente Dongeradeel om te komen demonstreren tijdens de landelijke intocht in Dokkum.

Ze was extra boos omdat de eigen actie van de langzaamaanactie door het OM verboden werd. "Dat hat by my en oaren in stikje unbegrip feroarsaakt. Myn ferontrustheid wie hiel grut, nei it sjen fan bielden fan eardere KOZP-demo's. De dreiging wie hiel grut.'

10:31 uur Spontane blokkade of niet?: Ik heb helemaal niks met organisatie van de blokkade te maken gehad, zegt Douwes stellig. "Foar safier ik wit is der helemaal niks georganiseerd en wie it in spontane langzaamaanactie."

De voorzitter van het hof houdt Douwes voor dat de blokkeerfriezen vooraf wel degelijk over 'de organisatie' spraken op Facebook en dat Douwes een van de beheerders van de pagina was. Kan wezen, zegt Douwes, maar die tekst was niet van mij.

Andere raadsheer: "Een spontane actie? Dus iedereen ging toevallig naar de buitenrand van Friesland om daar tegelijk langzaam te gaan rijden op de snelweg."

Toen u na afloop de beelden zag van hoe groot het was, wat dacht u toen? Douwes: "Ik was opgelucht dat er geen ongelukken waren gebeurd en ook dat de kinderen in Dokkum veilig waren. Ik was opgelucht dat er geen dreigende demonstranten tussen de kinderen kwamen."

10:37 uur Douwes is klaar: Het gaat over de persoonlijke omstandigheden van Douwes. Ze heeft twee bedrijven. Hoeveel uren besteedt u daaraan, wil de voorzitter weten, met het oog op een mogelijke werkstraf. "Te veel", antwoordt Douwes. "Van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat." Hiermee zit de behandeling van de zaak van Douwes er op.

Voorzitter meldt dat het hof op 31 oktober uitspraak zal doen.

Even pauze nu.

10:58 uur In motorpak voor het hof: De tweede verdachte is aan de beurt, een 57-jarige man uit Heerenveen. Hij is de enige die niet bijgestaan wordt door het kantoor Anker, maar door advocaat Barbara Klunder. Hij zit net als vorig jaar compleet in motorpak in de zaal.

Hij kreeg een jaar geleden een werkstraf van 200 uur voor zijn rol bij de blokkade. Ook bij de blokkade was hij op de motor.

11:06 uur 'Vermoedens en aannames': 'Het is puur op vermoedens en aannames gebaseerd en er is nergens bewijs voor', zegt de 57-jarige Heerenvener over de reden waarom hij in beroep is gegaan tegen zijn straf. Ook het OM is in beroep gegaan, omdat justitie het niet eens is met de gedeeltelijke vrijspraak.

De 57-jarige (hij is de oudste verdachte) beweert dat hij per ongeluk bij de bussen op de snelweg belandde. "Pardon, wilt u dat campers noemen? Zo staan ze ingeschreven bij de RDW", zegt de verdachte. Juist, zegt de raadsheer, enigszins verbaasd. "Waar ik bussen zeg, daar bedoel ik dus wat u campers noemt."

11:18 uur Schoppen tegen de jiffy: De Heerenvener ontkent dat hij degene is die de locatie en de route van de bussen (of campers, zoals hij ze noemt) heeft doorgegeven aan de andere blokkeerfriezen. "Ik kende die jongens niet en had ze niet op mijn telefoon. En hoe moet ik trouwens contact onderhouden terwijl ik op de motor zit?"

De motorrijder wordt ervan verdacht dat hij in elk geval een van de KOZP-bussen heeft afgesneden. "Ik ben nooit bij die witte bus geweest", zegt de verdachte. Hij spreekt nu zelf ook van bus.

De voorzitter, over het moment dat de Heerenvener woedend over de snelweg loopt: "Als u die helm opheeft, dan bent u gewoon een imposant personage." De verdachte: "Ja." Hij zegt dat hij alleen maar boos was omdat iemand op de weg hem neonazi en racist noemde. "Ja, dan word je even kwaad natuurlijk."

Dat hij een bus blokkeerde, komt volgens hem omdat hij zijn motor niet aan de praat kreeg. "Kijk die beelden maar na, ik sta tegen die jiffy (zijstandaard) aan te trappen."

11:30 uur Een woedende kamikaze: "U rijdt hartstikke link. Als een soort kamikaze rijdt u daar rond", zegt raadsheer Wemes, op basis van de beelden van de motorman op snelweg A6. "Dat komt ook door mijn emotie regulatie stoornis. Ik heb heel lang geen lontje gehad."

Hij was zo boos omdat hij volgens hem was aangereden door een van de bussen. Raadsheer Wemes vindt dat het allemaal heel opmerkelijk. "U bent niet onderuit gegaan?." "Dat klopt. Dat is te danken aan mijn stuurmanskunsten."

11:41 uur SS-tattoo of bliksemschichten op de hand?: Het gaat nu over de blokkade op de A7 (zonet was de A6). De voorzitter houdt de Heerenvener voor dat hij als een soort regisseur bepaalde welke wagens door mochten rijden uit de file die was ontstaan.

"Nee, dat is onzin. Ik liet alleen een melkwagen door, omdat ik weet dat die jongens op tijd rijden."

Het gaat nu over de twee tattoos op de hand van de Heerenvener. Een van de KOZP'ers zag hier SS-tekens in. De rechtbank oordeelde dat je die er inderdaad best in kunt zien. De verdachte wordt daar heel pissig over. "Dit zijn twee bliksemschichten! Die heb ik vroeger gekregen omdat ik toen nogal een snelle rechter vuist had."

12:00 uur 'Niet werken, niet zitten, niet betalen': Persoonlijke omstandigheden nu. De Heerenvener is al negen jaar afgekeurd. Elke keer als het over zijn fysieke problemen gaat, zet de verdachte een kreunende stem op. "Ik ben dus voor 80 tot 100 procent afgekeurd. Ik kan geen werkstraf uitvoeren. Als ik een gevangenisstraf moet uitzitten ben ik mijn huis kwijt. En een boete kan ook niet, want ik leef van de voedselbank."

Er is volgens de verdachte voor hem dus eigenlijk geen passende straf denkbaar. Die kreunende stem komt volgens hem trouwens omdat hij niet genoeg zuurstof binnen krijgt.

Aangepast werk, achter een bureau, is dat een optie, wil het OM weten. "Dan vliegt binnen het uur dat bureau door het raam. Ik zweer het u."

De behandeling van de zaak van de Heerenvener zit er op.

12:02 uur 'Eet u smakelijk': Het is tijd voor de lunchpauze. Het hof wil om 1 uur weer beginnen. De Heerenveense verdachte pakt nog een keer de microfoon: "Eet u smakelijk!"
13:09 uur Oentsjerker: ik weet dat ik iets verkeerds heb gedaan: We gaan weer los. Aan de orde is de zaak van een een 23-jarige man uit Oentsjerk. Hij kreeg voor zijn rol bij de snelwegblokkade een werkstraf van 180 uur. De Oentsjerker gaat het in het Fries doen, dus de tolk kan weer aan de bak.

Overigens is het niet dé tolk Fries, die normaal gesproken wordt ingeschakeld bij rechtszaken. Net nu er een grote klus is, is hij drie weken op wereldreis.

"Ik fyn dat it te heech is", zegt de Oentsjerker over zijn straf. "Ik wit seker dat ik wat ferkeards dien ha. Mar om it sa heech te straffen, dat giet my wat fier."

13:14 uur Vertragen, niet blokkeren: We wilden vertragen, niet blokkeren. "Dat is ferkeard gien", zegt de Oentsjerker. Dat vertragen, dat doe je met een bepaald doel, reageert de voorzitter. "Om de bussen net yn Dokkum te krijen. Dat se der te let oankomme soenen. Want dan hie it folle raarder kaam." U vindt dus dat u erger heeft voorkomen, zegt de voorzitter. "Eins wol ja."
13:40 uur 'De media hebben het opgeblazen': De Oentsjerker geeft toe dat hij 's ochtends op de dag van de blokkade meerdere keren gebeld heeft met Douwes. Waar ging dat over, wil de voorzitter weten. "Ik tink wol oer it tot stilstand bringe fan de bussen"

De voorzitter meldt dat als je alle chats leest, van voor en na de blokkade, dat hij moet concluderen dat "meneer er flink druk mee is geweest". Maar hij was echt geen leidinggevende in de groep, zegt de Oentsjerker. "Ik gong der net foar in oar hinne, mar foar myself."

Hij omschrijft de sfeer op de snelweg als rustig. "Ik bin de auto útstapt en ha in shagje rolt en klear." Van het slaan op de ramen van de bussen zegt hij niets te weten. "Wie ik net by."

De Oentsjerker zegt dat hij gelooft dat er een reëel gevaar was dat KOZP'ers kinderen van schouders hadden getrokken, als ze Dokkum hadden bereikt. "Krekt as yn Gouda. Soks kin gewoan net."

De advocaat-generaal houdt de Oentsjerker een tekst voor die hij had gedeeld: 'Ik voel me geweldig, de netwerken sloten geweldig samen, de kinderen en de mensen in Dokkum hebben niks gemerkt van wat er op op de snelweg is gebeurd. Het is gelukt!' Die tekst heb ik niet geschreven, zegt de Oentsjerker. "Dy tekst kaam ik tsjin op Facebook en dy ha ik kopieerd."

Hij is geciteerd door De Telegraaf en de NOS, maar dat was allemaal niet correct, zegt de Oentsjerker. "De media hat alles opblaast."

13:52 uur 'Ik was erbij en daar ben ik trots op': We gaan door met een 35-jarige man uit Koudum. Net als de vorige verdachte vindt ook deze man dat hem ten onrechte wordt verweten dat hij een coördinerende rol had.

Hij ontkent niet dat hij er bij was. "Ik was er bewust bij en daar ben ik ook trots op", zegt de Koudumer. Hij gaf naderhand meerdere interviews, hing een jaar geleden bij de rechtbank na afloop juichend in de hekken en speelde recent ook voor 'blokkeerfries' tijdens een dorpsoptocht.

Ook de Koudumer zegt dat altijd de bedoeling is geweest om de bussen uit Dokkum te houden, door te vertragen, niet door te blokkeren. "Wij hebben gedaan wat burgemeester Waanders heeft nagelaten. Dat heeft heel veel rottigheid voorkomen."

14:12 uur 'Alles vastzetten': Een van de raadsheren (de enige vrouw van de drie) wil van de Koudumer weten wat hij bedoelde met zijn bericht 'op Waldwei alles vastzetten.' "Met vastzetten bedoelde ik vertragen, niet tot stilstand brengen."

Kunt u zich voorstellen dat mensen in die chats dat gelezen hebben als tot stilstand brengen? "Ja, dat kan ik me wel voorstellen."

"U brengt uw Volkswagen Bora tot stilstand op een snelweg met achter u bussen vol met mensen, onder wie kleine kinderen", zegt de advocaat-generaal. "Is dat niet gevaarlijk?". De Koudumer vindt van niet. "Als er een file ontstaat, moeten auto's nu eenmaal op de rem."

14:22 uur 'Ik ben onder een toilethokje doorgekropen': In 2008 heeft de Koudumer een keer boete gekregen, houdt de voorzitter hem voor. "Ik ben onder een toilethokje doorgekropen, maar dat zal ik u besparen." De voorzitter moet lachen. "Maar nu heeft u het me toch verteld."

Verder is de Koudumer druk met zijn gezin en zijn werk bij de Poiesz, als 112-fotograaf en vooral met zijn volgens hem heel goed lopende online parfumshop. Een werkstraf zal lastig zijn, zegt de Koudumer. "Een boete zou ook nog kunnen."

De zaak van de Koudumer zit er op. Even onderbreking nu.

14:50 uur 'Ik snap de straf niet': De laatste verdachte van de dag nu. Het is een 30-jarige Leeuwarder. Hij is de man die tijdens de blokkade op de snelweg met een Friese vlag stond te zwaaien. Deze foto's werden naderhand veel gebruikt bij artikelen over de blokkade.

"Ik snap de straf eigenlijk niet. Als je andere zaken ziet, dan wordt daar heel mild gestraft en bij ons heel zwaar. Ook door de media en zo. Het was allemaal met goeie bedoelingen", zegt de Leeuwarder over de reden van het hoger beroep. Hij kreeg een werkstraf van 120 uur.

"Voorgaande edities was het allemaal ellende. Die ellende wilden we Dokkum besparen", zegt de verdachte over het motief van zijn deelname.

14:59 uur 'Bullshit, als ik het zo mag zeggen': Samen met de anderen stond de Leeuwarder de bussen van KOZP op te wachten bij het tankstation bij Oudehaske. Toen de bussen eraan kwamen, reed de hele ploeg de snelweg op.

"Het enige wat ik me kan herinneren is dat ik de auto uitstapte en dat ik dacht: o jee. Dat we stil kwamen te staan was niet de bedoeling." Achteraf kan de Leeuwarder zich voorstellen dat de mensen in de bussen zich op dat moment niet veilig voelden.

Was het gevaarlijk, wil de voorzitter ook van de verdachte weten. "Ik denk het niet. Iedereen die tegen een stilstaande file rijdt, is zelf schuldig."

Geluiden over plannen om de banden van de KOZP-bussen lek te steken waren er niet, zegt de Leeuwarden. "Dat is bullshit, als ik het zo mag zeggen."

15:06 uur Zwaaien met Friese vlag: De advocaat-generaal houdt de verdachte nu de bekende foto voor, waarop hij lachend met de Friese vlag staat te zwaaien op de snelweg. "Dat was omdat er een helikopter over kwam. Ik dacht: dat is wel mooi als een camera daarboven die Friese vlag filmt. Dat is helaas nooit gebeurd, maar er lag wel direct een fotograaf voor mijn neus."
15:08 uur OM: auto gebruikt als geweldsmiddel: "Ik houd u voor dat u uw auto gebruikt als een geweldsmiddel", zegt de advocaat-generaal. "Dat vind ik erg overdreven. Wij wilde alleen een beetje afremmen, snelheid minderen."
15:13 uur Morgen weer verder: Het zit er op voor vandaag. Morgen de tien resterende verdachten, van wie er waarschijnlijk vier niet komen. Daarna de vorderingen benadeelde partijen en ook het spreekrecht voor KOZP.

Het hoger beroep gaat morgen om 9.30 uur verder en dan gaat ook dit liveblog weer verder.




   A7    <== Terug naar het begin  [ Analyse van ongevallen ]  [ Knooppunten / Afslagen ]  [ Controlepunten ]